Перевод для слова "күн"

 1. солнце;  күн чыкты солнце взошло;  күн чыгыш  1) восход солнца;  2) восток;  күн чыга или күн тие с восходом солнца; ранним утром;  күн чыгардын алдында перед восходом солнца;  күн батты солнце зашло;  күн баткандан кийин после захода солнца;  күн кызылын ала батты примета солнце село, захватив свою красноту (т.е. закат был чистым, что предвещает хорошую погоду);  күн батыш  1) заход солнца;  2) запад;  күн жак или күн жүрүш или күн жүрүш жагы юг;  күн жүрүштө на юге;  күн жүрүш жактан с южной стороны;  күн тоо-тоонун башына тие когда солнце только-только ещё касается верхушек гор;  күн абада толгондо, түш абыдан болгондо сев.северный когда солнце в небе станет полным, когда наступит точно полдень;  күн тийбес жер место, куда не доходят солнечные лучи;  күн тийбес жерге бактырып сев.северный заботясь и лелея (букв. воспитывая там, куда солнце не попадает);  күн тийген жердин баарысы весь мир;  2. день;  күн өттү - иш бүттү день прошёл - и хорошо (букв. день прошёл - дело кончилось);  эки күн два дня;  эки күнү в течение двух дней;  отуз күнү в течение тридцати дней;  бул күнү в этот день;  биз үчүн кырк күнү той бер жана кырк күнү оюн кылгын сев.северный устрой нам пир на сорок дней и игры на сорок дней;  он төртү күнү четырнадцатого числа;  экиси күнү жөнөймүн я отправлюсь второго числа;  ошол эле күнү в тот же день;  мындан төрт күнү илгери четыре дня тому назад;  күнү бүгүн вот сегодня;  күнү бугүн да даже и сегодня; и по сей день;  күнү бүгүнгө чейин вплоть до сего дня;  күнү бүгүнкүдөй  1) как сегодняшний;  2) перен. свеженький;  күнү кечээ вчера; именно вчера;  кечээ гана күнү только вчера; не дальше как вчера;  оң күн счастливый день; день, предвещающий удачу;  улуу күн или чоң күн великий день (пятница);  атка минип оң күнү, аттаныпсыз чоң күнү сев.северный сев на коня в счастливый день, ты двинулся в путь в великий день;  жума күн  1) пятница;  2) перен. то же, что. от→ имеет то же значение, что и следующее слово жуманын кадыр түнү (см.→ Нажмите на ссылку справа кадыр I);  бир күнү или бир күн или күндөрдүн бир күнүндө однажды, в один прекрасный день;  качсак да, бир күн өлөбүз сев.северный хотя и убежим, (всё равно) когда-нибудь умрём (трусость не даст вечной жизни);  күнүгө или күндө каждый день, ежедневно;  күнүнө на каждый день;  козу ордуна союшу күнүнө бирден тай болчу сев.северный на убоину на каждый день вместо ягнёнка был жеребёнок;  күнү-түнү или күнү-түн или күн-түнү или нареч.наречие түн-күн или күндүр-түндүр днём и ночью, днями и ночами, круглые сутки;  күнү-түндүк өмүр жизнь за одни сутки;  баш күндөн или баш күнтөдөн с давних времён, издревле;  чын баатырдын адаты, баш күндөн келген санаты сев.северный (это) обычай истинного богатыря, издревле идущий пример;  күнүн в течение одного дня;  күнүн барып, күнүн келет он в один день съездит (поедет и возвратится);  Ошко күнүн барып келиш кыйын в Ош трудно за один день обернуться (поехать и возвратиться в тот же день);  кысырактын кырк байтал, күнүн баарын сойдурду сев.северный он приказал в один день зарезать сорок яловых кобылиц;  жыл маалына күн жетти исполнился год;  күндөн күнгө с каждым днём; что ни день, то...;  эмгек күнү трудодень;  жумуш күнү рабочий день;  адам күнү человекодень;  3. время, времена; эпоха;  күнүндө күркүрөгөн в своё время он гремел (был славен);  күн кетип калды нареч.наречие время прошло;  4. погода;  күн ачык погода ясная;  күн жаап турат идёт дождь;  күн бүркөлүп, ачылып турат переменная облачность;  мезгил-мезгили менен күн жаайт временами осадки;  күн селдеди дождь немного утих;  мезгил - кыш, күн - аяздуу время зимнее, погода морозная;  5. ( ср.сушествительное средного рода өмүр I оокат, тиричилик, турмуш) жизнь;  балыктын күнү көл менен, жигиттин күнү эл менен южн.южный жизнь рыбы (связана) с озером, жизнь молодца - с народом;  күнү бүтүп, суусу түгөндү его дни сочтены;  жетимчилик күнүн өз башынан кечирген он испытал муки сиротской жизни;  күн көр- жить, существовать;  күнүмдү көрбөй калайын! чтоб мне не видеть солнца (если я...) !;  өз күнүн өзү көргөн он жил самостоятельно; он от других не зависел;  өз күндөрүн өздөрү көрүп жүрүштү они сами находили себе пропитание; они не были на чьём-л. иждивении;  өлбөстүн күнүн көрүп жүрөт он с голода не умирает, но и сыт не бывает;  көрөр күнү или көрөйүн деген күнү предстоящая ему жизнь; то, что ему придётся испытать в жизни;  менин дагы көрөйүн деген күнүм бар мне тоже хочется ещё пожить на белом свете;  көрөр күнүм, ичер суум бар экен я, оказывается, ещё поживу на белом свете;  көрөр күнүн көрө албай, көмүлүп жатып калат сев.северный он не проживёт определённого ему века, будет похоронен;  көрөр күнүң ушул вот это твоя участь (на другую не надейся);  менсиз көрөр күнү жок без меня он не может существовать;  күн көрсөт- дать возможность жить;  ал сага күн көрсөтпөйт он тебе не даст жить, он тебя со свету сживёт;  күн өт- или күн өткөр- жить, проводить жизнь;  кез келген жерде күн өттүм я жил где попало;  чала тоют күн өткөрүп ведя полуголодное существование;  күн тартиби повестка дня;  күн тартибине коюлду поставлено на повестку дня;  күндөгүдөй как всегда, как обычно;  күндөгүдөй үйлөрүнө тынч алып отура алышкан жок они не могли спокойно, как всегда, сидеть дома;  күнүң тууду твоё солнце взошло; пришло твоё время (наслаждаться, быть счастливым); пришло твоё счастье;  ал убакта күчтүүнүн күнү тууп, карылуунун карды тоюучу то были времена (экономически) сильных, сыты были могущественные;  эл башына күн тууса, эл жараткан эр келет сев.северный когда наступает счастливое для народа время, появляется молодец по нраву народу (т.е. героя порождает время);  күн өтүп кетти поразил солнечный удар;  күн какты изнурена, истощена (от. жары, гл. обр. о лошади);  күн сал- мечтать о чём-л.;  күлүккө күн салгыча, байталга бак берсин южн.южный чем мечтать о скакуне, лучше пожелать кобыле счастья (т. е чем увлекаться одним скакуном, лучше следить за всем табуном);  күн салдыр- или күн салгыз- быть поставленным в зависимость от кого-чего-л.;  сага күн салдырып (или салгызып) койдум я поставлен в зависимость от тебя;  андай болбогон күндө в противном случае;  күн карама  1) (нареч.наречие күн батыш) подсолнечник;  2) двуличный;  күнү кеткен  1) разорившийся, обедневший;  2) потерявший положение в обществе;  күндүн чыкканы менен батканындай не подлежит никакому сомнению (букв. как восход и заход солнца);  күнүн көр- пользоваться благами чего-л.;  малдын күнүн көрүп жатам я живу тем, что мне даёт скот;  аттын күнүн ал көрдү конём пользовался он (получал от коня выгоду);  күмүштү жыйган сен болдуң, күнүн көрдү алты арам сев.северный серебро накопил ты, а благами его воспользовались шесть негодяев;  балаңдын күнүн ким көрөт? кому на радость будет твой сын?  балдарыңыздын күнүн көрүңүз живите вашими детьми (живите всем тем, что они вам доставляют);  көрөр күнүм ласк. (к ребёнку) солнышко моё, надежда моя;  иий, күнүңдү көрөйүн! ласк. (к ребёнку) ой, радость ты моя!;  катуу айтып жиберген күндөрүм да болот случается и со мной, что я грубо скажу;  күлө, турган күн барбы! где же там смеяться!; до смеха ли!;  күндөн калды он подавлен; он в подавленном настроении;  күнү түштү с дат. п.падеж он стал нуждаться в..., он попал в зависимость от...;  күнүң түшпөйт элекке стих. ты не будешь зависеть от сита (не будет нужды просеивать);  күнүбүз ошого эле түшүп калган жок свет на нём не клином сошёлся; он не свет в окошке;  башына күн түштү на него свалилась беда;  ат башына күн түшсө, ооздугу менен суу ичет; эр башына күн түшсө, өтүгү менен суу кечет южн.южный свалится беда на коня, он с удилами воду пьёт; свалится на молодца беда, он через воду в сапогах переходит (разнуздывать некогда, снимать сапоги некогда);  кайра жаар күн болуп сев.северный (о богатыре) с грозным видом;  дүйнө күн! (или дүйнөгүн!) увы!, как жаль!;  моминтип калдым, дүйнөгүн! стих. увы! я остался в таком вот положении!;  күндүн кызылы лучи заходящего солнца;  күндүн кызылы менен батсын! проклятие чтоб не дожить ему до ночи!;  тан күнү см.→ Нажмите на ссылку справа таң I;  таңда күнү см.→ Нажмите на ссылку справа таңда;  күндүн мурду см.→ Нажмите на ссылку справа мурун I;  демейки күн см.→ Нажмите на ссылку справа демейки;  каран күн см.→ Нажмите на ссылку справа каран II 1;  айы-күнү см.→ Нажмите на ссылку справа ай I;  аттуу күн см.→ Нажмите на ссылку справа аттуу I.