в разн. знач.Значение  след;  жөө адамдын изи след пешего человека;  түлкүнүн изи след лисы;  кайра изиме салып качканда когда я убегал путём, которым прибыл сюда;  изим менен кайтайын возвращусь-ка я туда, откуда прибыл;  изи жок прям., перен. никаких следов нет;  раскот кылган акчасынын изи жок куда он израсходовал деньги - неизвестно;  он миң сомдун изи жок недосчитываются десяти тысяч рублей (нет оправдательных документов и т.п.);  изин суутпай по горячим следам;  из жашырып жүрөт он заметает следы;  из эбак сууган давно и след простыл;  изин таптырбай кетти или изин бастырбай кетти он исчез бесследно;  так ошондон бери Түлөберди из бастырбайт именно с тех пор Тюлеберди исчез бесследно;  изин таппай калды прям., перен. cледов не нашёл;  он миңдеген сомдун изин таппай калды не осталось и следа от десятков тысяч рублей;  изин бастыр- подменить кого-что-л., кем-чем-л.;  торпоктор менен изин бастырып коюп, өгүздөрдү сатып жеди он продавал быков, подменяя их телятами, и (деньги) прикарманивал;  изин сал- сваливать на кого-что-л.;  музоолор ичти, яслидеги балдар ичти деп, музоолорго, балдарга изин сала бергенсиңер говоря: (молоко) пили телята, дети в яслях, сваливаете вы на телят, на детей;  изине түштү он его преследует;  из чал- выслеживать, искать, всматриваясь в следы;  ээр белдей белеске из чалган Бакай акылман, эңкее барып, көрдү эми сев.северный мудрый Бакай, искавший по следам, согнувшись, взобрался на небольшой перевал и увидел;  душман эмес, тууганбыз, изиңди өлчөп, кууганбыз сев.северный не враги мы, а родичи, тщательно разыскивали тебя по следам;  баскан изине бычак салып остервенившись против него;  баскан изим артымда калсын! не сойти мне с этого места (если...) !;  из кубала- см.→ Нажмите на ссылку справа кубала-;  сары изине чөп сал- см.→ Нажмите на ссылку справа чөп.

 из (изо)  предлог с род. п.падеж  1. (откуда) -дан;  они приехали из Москвы алар Москвадан келишти;  привезти из деревни кыштактан алып келүү;  2. (среди) -дын;  одно из двух экинин бири;  один из ста жүздүн бири;  лучший из всех баарынын жакшысы;  3. (о материале) -дан;  сделать из дерева жыгачтан жасоо;  сделано из стали болоттон жасалган;  4. -дан;  из посёлка вырос город посёлоктон шаар пайда болду; посёлок шаарга айланды;  5. (по причине) -гандыктан; себептүү;  из уважения к вам сизди урматтагандыгымдан;  из года в год жылдан жылга, жыл сайын;  мы старались изо всех сил биз күчүбүздүн бардыгынча аракет кылдык.  из-  (изо-, изъ-, ис)  приставка  1. аракеттин бир жерден, бир нерсенин ичинен чыкканын түшүндүрөт; мис. изгонять кууп жиберүү, айдап жиберүү;  2. иштин бүткөнүн, аякталганын көрсөтөт; мис: изрезать кесип (туурап) бүтүрүү;  измучиться кыйналып кетүү, кыйналып бүтүү;  изломаться сынып бүтүү;  износиться эскирүү, жыртылуу, тамтыгы кетүү;  3. кыймыл-аракеттин акыркы чекке барып жеткенин көрсөтөт; мис. исписаться жазылып бүтүү, жазылып түгөнүү;  4. этиштин бүткөн түрүн түзүү үчүн колдонулат; мис: печь бышыруу - испечь бышырып болуу, бышырып бүтүү; жарить кууруу - изжарить кууруп бүтүү.

 предлог с род. п.падеж  1. (откуда) -дан;  встать из-за стола столдон туруу;  из-за дверей эшиктин артынан;  из-за реки өзөндүн аркы өйүзүнөн;  из-за границы чет өлкөдөн;  2. (по причине) саатынан, кесепетинен;  из-за шума ничего не было слышно чуру-чуунун кесепетинен эч нерсе угулбады;  из-за дождя я опоздал жаандын саатынан мен кечигип калдым;  действовать из-за угла жашырын, тымызын иш кылуу, арамзалык кылуу.

 предлог с род. п.падеж  1. (откуда) асты жагынан, астынан;  из-под земли жер астынан;  из-под стола столдун асты жагынан;  2. (для) салынган; -дын,...-ы  ящик из-под снарядов снаряд салынган ящик;  жестянка из-под консервов консервылардын калайы;  из-под носа көз алдыда, каратып туруп эле;  из-под палки таяктан коркуп гана.